7 września 2026 r. w Sali Kolumnowej Sejmu RP odbyła się wyjątkowa debata poświęcona bezpieczeństwu klimatycznemu Polski. Wydarzenie zgromadziło przedstawicieli administracji państwowej, świata nauki, organizacji społecznych, służb mundurowych oraz obywateli zainteresowanych przyszłością naszego kraju w obliczu postępujących zmian klimatu.
Dla Polskiego Klubu Ekologicznego udział w tym wydarzeniu miał szczególne znaczenie. Informacja o planowanej debacie, przekazana już w lipcu przez Prezesa Okręgu Mazowieckiego PKE, prof. Zbigniewa Karaczuna, wzbudziła duże nadzieje. Trudno było jednak przewidzieć, że przedsięwzięcie osiągnie tak imponującą skalę. Warto podkreślić, że dr hab. Zbigniew Karaczun, prof. SGGW był jednym z głównych inicjatorów i organizatorów debaty, aktywnie uczestnicząc w przygotowaniu tego wyjątkowego wydarzenia. Organizatorzy, wśród których znaleźli się Koalicja Klimatyczna, Polska Akademia Nauk oraz Pracownia na rzecz Wszystkich Istot, stworzyli przestrzeń do merytorycznej rozmowy o jednym z najważniejszych wyzwań współczesności.
Polski Klub Ekologiczny reprezentowali przedstawiciele różnych struktur organizacji: Urszula Burkot z Okręgu Mazowieckiego, Piotr Kuczborski z Okręgu Pomorsko-Kujawskiego, Marta Machnowska z Koła PKE w Gliwicach, dr hab. Zbigniew Karaczun, prof. SGGW, sekretarz Zarządu Głównego PKE, oraz dr inż. Agnieszka Fiszka Borzyszkowska, prezes Zarządu Głównego Polskiego Klubu Ekologicznego. Ich obecność podkreśliła zaangażowanie PKE w działania na rzecz bezpieczeństwa klimatycznego, ochrony środowiska oraz popularyzacji wiedzy o skutkach zmian klimatu.
W debacie uczestniczyli między innymi Marszałek Sejmu, Ministrowie odpowiedzialni za klimat, infrastrukturę, obronę narodową, cyfryzację oraz sprawy wewnętrzne i administrację. Obok przedstawicieli rządu głos zabrali naukowcy, badacze klimatu i przyrody, eksperci organizacji pozarządowych, przedstawiciele służb oraz dziennikarze.
Program został podzielony na cztery bloki tematyczne: Klimat, Przyroda, Człowiek i Gospodarka oraz Państwo. Każda część obejmowała prezentacje ekspertów, moderowaną dyskusję oraz przedstawienie konkretnych rekomendacji działań. Wśród proponowanych rozwiązań pojawiały się zarówno proste działania możliwe do wdrożenia na poziomie lokalnym, jak i bardziej złożone reformy wymagające zmian systemowych oraz współpracy wielu instytucji.
ZOBACZ: NARODOWA DEBATA O BEZPIECZEŃSTWIE KLIMATYCZNYM POLEK I POLAKÓW WNIOSKI I REKOMENDACJE
W trakcie debaty wielokrotnie podkreślano, że kryzys środowiskowy nie jest już odległym scenariuszem przyszłości, lecz rzeczywistością wpływającą na zdrowie, bezpieczeństwo i jakość życia społeczeństwa. Uczestnicy zwracali uwagę, że zmiany klimatu przestają być abstrakcyjnym pojęciem, gdy zaczynamy mówić o ich konsekwencjach dla ludzi, gospodarki i funkcjonowania państwa.
W dyskusji wyraźnie wybrzmiało również, że możliwości adaptacji do zmian klimatu są ograniczone, a skuteczne działania powinny koncentrować się nie tylko na łagodzeniu skutków, lecz także na usuwaniu przyczyn kryzysu środowiskowego. Za jedno z najważniejszych narzędzi zwiększania odporności społeczeństwa uznano ochronę i odtwarzanie ekosystemów. Szczególną uwagę poświęcono mokradłom oraz naturalnym ciekom wodnym, które stanowią skuteczną ochronę przed powodziami, suszami i falami upałów, a jednocześnie wspierają proces dekarbonizacji.
Podkreślano także znaczenie lasów jako strategicznego zasobu przyrodniczego i klimatycznego. W opinii uczestników wymagają one nie tylko ochrony, ale również wzbogacania oraz większej naturalizacji. Zwrócono uwagę, że wysoki wskaźnik lesistości Polski nie zawsze odzwierciedla rzeczywisty stan ekosystemów leśnych, a sposób definiowania lasu może prowadzić do zbyt optymistycznych ocen.
Jednym z najważniejszych wniosków debaty było uznanie wzajemnych powiązań pomiędzy zdrowiem człowieka a stanem środowiska. Wielokrotnie powracało stwierdzenie, że osłabienie jednego elementu systemu przyrodniczego wpływa negatywnie na funkcjonowanie całej sieci zależności, której częścią jest również człowiek. Uczestnicy zwracali uwagę, że sam fakt konieczności przypominania o znaczeniu przyrody dla życia i zdrowia świadczy o wieloletnich zaniedbaniach w edukacji ekologicznej i zdrowotnej.
W debacie nie zabrakło również refleksji dotyczących przygotowania Polski na przyszłe zagrożenia. Wskazywano, że kraj nie jest obecnie wystarczająco przygotowany na występowanie następujących po sobie kryzysów środowiskowych, zdrowotnych i społecznych. Szczególnie niepokojący jest fakt, że znaczna część infrastruktury krytycznej, w tym szpitale, drogi czy budynki użyteczności publicznej, nadal projektowana jest w oparciu o założenia klimatyczne, które nie odpowiadają już obecnym i prognozowanym warunkom środowiskowym.
Istotnym wątkiem debaty była również potrzeba prowadzenia skutecznej komunikacji klimatycznej. Jak podkreślił Marszałek Sejmu Włodzimierz Czarzasty: „Budowa narracji klimatycznej jest naszą odpowiedzialnością”. Uczestnicy wskazywali, że przeciwdziałanie dezinformacji, opieranie przekazu na faktach oraz pokazywanie konkretnych rozwiązań są niezbędne, aby skutecznie angażować społeczeństwo w działania na rzecz klimatu i ochrony przyrody.
Jako Polski Klub Ekologiczny w pełni identyfikujemy się z tym przesłaniem. Naszą rolą jest nie tylko wspieranie działań na rzecz ochrony środowiska, ale również popularyzowanie wiedzy, budowanie świadomości społecznej oraz promowanie odpowiedzialnych postaw wobec wyzwań klimatycznych.
Dziękujemy organizatorom za możliwość uczestniczenia w tym ważnym wydarzeniu. Mamy nadzieję, że przedstawione podczas debaty rekomendacje znajdą odzwierciedlenie w konkretnych decyzjach i działaniach, które zwiększą bezpieczeństwo klimatyczne Polski oraz odporność naszego społeczeństwa na nadchodzące wyzwania.
Nagranie debaty dostępne jest online: https://www.youtube.com/live/DCudkozuQns?si=WfU8Mid-MhIyIeQP
